Gudaha Itoobiya, doorka hoggaamiyeyaasha bulshada, odayaal-dhaqameedyada, iyo madaxda diintu ku leeyihiin guusha hannaanka caddaaladda xilliga kala-guurka waa mid aad u weyn. Sababtoo ah kalsoonida iyo haybadda anshaxeed ee ay ku dhex leeyihiin bulshada, waxay door muhiim ah ka ciyaari karaan isku soo dhowaynta kuwa uu saameeyay khilaafka/colaadaha iyo kooxaha iska soo horjeeda, soo saarida runta, iyo baahinta cafiska iyo dib-u-heshiisiinta. Intaas waxaa dheer, marka laga soo tago dhisidda madal ammaan ah oo ay dhibbanayaashu si xor ah ugu muujin karaan cabashadooda, waxay aasaas u tagaan in hannaanka caddaaladda xilliga kala-guurka lagu hoggaamiyo hufnaan iyo caddaalad, iyadoo taasi dhalinaysa nabad waarta iyo isfaahammid dhab ah oo dalka oo dhan ah.
Guddiga Xuquuqda Insaanka Itoobiya (EHRC), isagoo si buuxda u garowsan arrintan, wuxuu bilaabay bixinta tababaro lagu dhisayo awoodda hoggaamiyeyaasha bulshada, hoggaamiyeyaasha diinta, iyo odayaal-dhaqameedyada si loo xoojiyo doorkooda muhiimka ah ee hannaanka caddaaladda xilliga kala-guurka. Sidaas darteed, guddigu wuxuu magaalooyinka Badalle iyo Yirgalem ku soo gabagabeeyay tababaro isdaba-joog ahaa.
Tababaradan oo ay soo diyaarisay Agaasinka Waxbarashada Xuquuqda Insaanka ee EHRC, ayaa laga soo bilaabo Meskerem 04 illaa 09, 2019 T.I. lagu qabtay magaalada Badalle oo loo qabtay hoggaamiyeyaasha diinta, odayaasha, iyo hoggaamiyeyaasha bulshada ee ka kala yimid gobollada Buno Badalle, Illu Ababor, Bariga iyo Galbeedka Wollega, sidoo kale magaalada Yirgalem oo loo qabtay ka-qaybgalayaal ka socday gobollada Bariga, Koonfurta, Dhexe, iyo Waqooyiga ee Deegaanka Sidama.
Ujeeddada tababarradan ayaa ahayd in kor loo qaado aqoonta ka-qaybgalayaasha ee ku saabsan nuxurka, muhiimadda, iyo yoolalka xuquuqda insaanka iyo caddaaladda xilliga kala-guurka, in wacyigelin lagu abuuro dhaqdhaqaaqyada caddaaladda xilliga kala-guurka ee ka socda Itoobiya marka la joogo, iyadoo hoggaamiyeyaasha bulshadana loo sahlayo inay fahmaan doorkooda furaha ah oo ay si firfircoon uga qaybqaataan.
Guud ahaan, tababaradan loo qabtay hoggaamiyeyaasha diinta, odayaasha, iyo hoggaamiyeyaasha bulshada ee ka kala yimid siddeedda gobol, waxay fursad u siiyeen inay yeeshaan wada-hadal ballaaran oo ku saabsan xiriirka dhow ee ka dhexeeya xuquuqda insaanka iyo caddaaladda xilliga kala-guurka, dhowridda xuquuqda dhibbanayaasha, iyo fududaynta dib-u-heshiisiinta heer bulsho.
Guddigu wuxuu rumeysan yahay in khibrada guunka ah ee madaxda diinta iyo odayaal-dhaqameedyadu u leeyihiin nidaamyada dib-u-heshiisiinta dhaqanka iyo diinta ay si weyn uga qaybqaadan doonto in hannaanka caddaaladda xilliga kala-guurka uu noqdo mid ku dhisan mabaadi’da xuquuqda aadanaha isla markaana keena natiijo caddaalad ah oo waarta, wuxuuna qorsheynayaa inuu taageerada noocan ah ee awood-dhisidda u ballaariyo deegaannada kale ee dalka.