Guddiga Xuquuqda Insaanka Itoobiya (EHRC), isagoo kaashanaya Kulliyadda Sharciga ee Jaamacadda Addis Ababa (AAU-SoL) iyo Ururka Dugsiyada Sharciga ee Itoobiya (ELSA), ayaa magaalada Addis Ababa ku qabtay Shir-cilmiyeed Caalami ah oo looga hadlayay Caddaaladda Kumeel-gaarka ah intii u dhaxaysay Megabit 18 ilaa 19, 2018 T.I. Shirkan oo xambaarsanaa halku-dhigga “Isku-dubbaridka Cilmi-baarista iyo Siyaasadda ee Nabadda Joogtada ah”, ayaa ujeeddadiisu ahayd in la xoojiyo isku-xirka cilmi-baarista, siyaasadda, iyo fulinta, xilli uu geedi-socodka caddaaladda kumeel-gaarka ah ee Itoobiya marayo marxalad xasaasi ah.
Shirka waxaa ka qaybgalay dejiyeyaasha siyaasadda, cilmi-baarayaal, aqoonyahanno xagga sharciga ah, khubaro, ururada bulshada rayidka ah, iyo hay’ado caalami ah oo kala duwan.
Intii uu shirku socday, waxaa la qabtay fadhiyo wadahadal oo barbar-socod ah kuwaas oo lagu lafaguray isla-xisaabtanka dembiyada, raadinta runta, nidaamka magdhowga, dib-u-habaynta hay’adaha, ka-qaybgalka dadweynaha, iyo doorka ay daneeyayaashu ku leeyihiin geedi-socodkan. Fadhiyadan waxaa lagu soo bandhigay daraasad ku saabsan geedi-socodka caddaaladda kumeel-gaarka ah ee Itoobiya marka loo eego khibradaha qaaradda iyo kuwa caalamiga ah. Sidoo kale, waxaa la soo bandhigay 20 qoraal-cilmiyeed oo hordhac ah, kuwaas oo loo diyaariyay cadadka gaarka ah ee Joornaalka Sharciga Xuquuqda Aadanaha Itoobiya ee Jaamacadda Addis Ababa (AAU-SoL), iyadoo lagu sameeyay dib-u-eegis aqooneed (Peer review). Tani waxay gacan ka gaysatay kor u qaadista tayada daraasadaha iyo helitaanka xog muhiim ah oo loo adeegsado dejinta siyaasadda.
Wadahadallada waxaa xoogga lagu saaray doorka ay caddaaladda kumeel-gaarka ah ku leedahay dhismaha nabadda joogtada ah, iyo taageerada ay hay’adaha xuquuqda aadanaha ee qaranka iyo Midowga Afrika ka gaysan karaan geedi-socod lagu kalsoonaan karo oo waxtar leh. Waxaa kale oo la xusay muhiimadda ay leedahay in la xoojiyo isku-xirka hay’adaha loona barto khibradihii hore si guul looga gaaro fulinta mustaqbalka.
Ka-qaybgalayaasha shirka ayaa sheegay in si buuxda loogu hirgeliyo Siyaasadda Qaranka ee Caddaaladda Kumeel-gaarka ah ay u baahan tahay wada-shaqayn dhow, diyaargarow hay’adeed, ka-qaybgal joogto ah oo daneeyayaasha ah, iyo iskaashi xooggan.
Hormuudka Kulliyadda Sharciga ee Jaamacadda Addis Ababa, Professor Muradu Abdo…, ayaa hoosta ka xariiqay muhiimadda ay leedahay iskaashiga akadeemiyadeed iyo kan siyaasadeed ee joogtada ah, iyo in khibrad laga qaato dalalka kale si loo taageero geedi-socodka caddaaladda kumeel-gaarka ah ee Itoobiya.
Guddoomiyaha EHRC ee Xuquuqda Madaniga, Siyaasadda, Bulshada, iyo Dhaqaalaha, Dr. Abdi Jibril, ayaa xusay in ansixinta siyaasadda caddaaladda kumeel-gaarka ah ay tahay guul weyn, isagoo tilmaamay in xoogga hadda la saari doono fulinta waxgal ah, dhisidda hay’adaha, helitaanka kalsoonida dadweynaha, iyo fulinta baahiyaha dhibbanayaasha. Isagoo hadalkiisa sii wata, ayuu sheegay in cilmi-baaris qoto dheer iyo wadahadal loo dhan yahay ay lagama maarmaan u yihiin buuxinta daldaloolada siyaasadeed iyo kuwa ficil; wuxuuna xaqiijiyay sida ay EHRC uga go’an tahay inay kala shaqayso dhammaan daneeyayaasha sidii loo hirgelin lahaa caddaalad kumeel-gaar ah oo dhowrta xuquuqda aadanaha, xudduntuna ay u yihiin dhibbanayaashu.