Guddiga Xuquuqul Insaanka Itoobiya (EHRC) ayaa magaalada Bishoftu ku qabtay kulan wadatashi ah oo ku saabsan habka loola tacaalo xuquuqul insaanka carruurta, kaas oo dhacay Janaayo 23 iyo 24, 2018 TI. Kulankan ayaa dhex maray EHRC iyo shaqaalaha Xarunta Dhaqan-celinta Carruurta ee Addis Ababa. Ujeeddada wadatashiga ayaa ahayd in la kobciyo aqoonta iyo xirfadaha shaqaalaha ee ku aaddan xuquuqda carruurta iyo habka ilaalintooda. Waxaa ka qaybgalay mas’uuliyiin iyo khubaro ka socday Xafiiska Haweenka iyo Carruurta ee Addis Ababa, Madasha Garsoorayaasha Arrimaha Haweenka iyo Carruurta ee Maxkamadda Federaalka ee Heerka Koowaad, iyo Xarunta Dhaqan-celinta Carruurta.

Intii uu kulanku socday, EHRC waxay soo bandhigtay natiijooyinka kormeerro xuquuqul insaan oo lagu sameeyay xarumaha haynta iyo dhaqan-celinta carruurta. Sidoo kale, waxaa la soo bandhigay qoraallo cilmiyeed ay diyaariyeen Madasha Garsoorayaasha Maxkamadda Federaalka iyo dugsiyada Sharciga iyo Shaqada Bulshada (Social Work) ee Jaamacadda Addis Ababa. Mawduucyada laga dooday waxaa ka mid ahaa: dabeecadda carruurnimada iyo koritaanka ubadka, hababka isgaarsiinta carruurta, anshaxa xirfadeed, habka beddelidda hab-fekerka iyo hab-dhaqanka, noocyada dambiyada, adeegyada hagidda iyo latalinta, iyo waayo-aragnimada maxkamadaha ee ku aaddan carruurta dambiyada galay iyo xiriirka ay la leeyihiin xarumaha dhaqan-celinta.

Ka qaybgalayaashu waxay sheegeen inay kulankan ka heleen xirfado muhiim u ah in si wadajir ah looga shaqeeyo amniga ubadka, ka badbaadinta xadgudubyada, iyo kobcinta xiriirka bulsho ee caafimaadka qaba. Waxay ballan-qaadeen inay ku dadaali doonaan sidii ay u dhaqangelin lahaayeen aqoonta ay u barteen si loo beddelo hab-fekerka carruurta si waara. Sidoo kale, waxay soo jeediyeen in ka hor inta aysan maxkamaddu go’aan gaarin, la tixgeliyo ra’yiga macallimiinta, iyo in marka la soo saarayo amarka siidynta la siiyo waqti ku filan oo lagu raadinayo qoyska carruurta si loo hubiyo danta iyo badbaadada ubadka.

Konjit Dabala, oo ah Madaxa Xafiiska Haweenka iyo Carruurta ee Addis Ababa, ayaa xasuusisay in EHRC ay hore u soo jeedisay in shaqaalaha xarumaha dhaqan-celinta loo sameeyo tababaro isdaba-joog ah. Waxay ku adkaysay khubarada iyo shaqaalaha inay aqoonta ay kororsadeen u adeegsadaan buuxinta daldalooladii hore loo aqoonsaday iyo ilaalinta xuquuqda carruurta.

Dr. Abdi Jibril, oo ah Guddoomiyaha Xuquuqda Madaniga, Siyaasadda, Bulshada, iyo Dhaqaalaha ee EHRC, ayaa sheegay in ilaalinta iyo dhiirrigelinta xuquuqda carruurtu ay tahay mid ka mid ah meelaha mudnaanta u leh Guddiga. Wuxuu ugu baaqay dhammaan khubarada iyo shaqaalaha ka shaqeeya xarumaha dhaqan-celinta carruurta inay gutaan mas’uuliyadda ka saaran hagaajinta habka loola dhaqmo ubadka, iyagoo ku shaqaynaya dadaal iyo iskaashi buuxa.