Guddiga Xuquuqda Insaanka Itoobiya (EHRC) ayaa bilaabay madal wadatashi oo lala yeelanayo dhinacyada ay khusayso, taas oo ku saabsan fulinta natiijooyinka iyo talooyinka kormeerka xaaladda xuquuqda insaanka ee laga sameeyay xabsiyada federaalka laga soo bilaabo Sene 8, 2018, gaar ahaan xabsiga ammaankiisu sarreeyo ee (Abba Saamu’el), xarunta dadka maxkamadda sugaya ee Qilinto, xabsiga haweenka ee Qaaliti, iyo xarunta dhaqan-celinta ee Ziway.
Madashan wadatashiga ah oo laba maalmood ka soconaysa magaalada Adaama, ayaa waxaa ka qaybgalay guddiyada iyo madaxda EHRC, mas’uuliyiin sarsare oo ka tirsan Guddiga Xabsiyada Federaalka, iyo sidoo kale Wasaaradda Caddaaladda iyo dhinacyo kale oo ay khusayso.
Guddoomiyaha Waxbarashada iyo Tababarka Xuquuqda Insaanka ee EHRC, Bedasa Lemesa, oo madasha furay, ayaa sheegay in wadatashiyada noocan oo kale ah ay lagama maarmaan u yihiin in la xoojiyo kormeerka xabsiyada laguna horumariyo ilaalinta xuquuqda insaanka.
Wuxuu ugu baaqay dhammaan dhinacyada inay ka soo baxaan doorkooda ku aaddan hirgelinta talooyinka ka soo baxay kormeerka.
Dhinaciisa, Ku-xigeenka Taliyaha Guud ee Guddiga Xabsiyada Federaalka, Teklu Leta, ayaa xusay in wadatashigu uu muhiim u yahay horumarinta ilaalinta xuquuqda insaanka ee xabsiyada, wuxuuna caddeeyay inay ka go’an tahay fulinta talooyinka.
Ujeeddada ugu weyn ee madashan ayaa ah in si qoto dheer loo qiimeeyo xaaladda bini’aadannimo ee maxaabiista iyo dadka looga shakisan yahay dambiyada iyadoo lagu saleynayo natiijooyinka kormeerka xabsiyada, in la muujiyo jihada lagu xallinayo dulduleelada la ogaaday, iyo in la diyaariyo qorshe-hawleed hal sano ah oo ka kooban tallaabooyinka ay qaadayaan dhinacyada ay khusayso iyadoo la raacayo talooyinka la bixiyay.
Ka-qaybgalayaasha madasha, marka laga soo tago ka doodista qorshe-hawleedka hal-sano ah ee la diyaariyay, waxay sidoo kale booqan doonaan xabsiga Gobolka Shawaa Bari ee Deegaanka Oromia si ay u sameeyaan isweydaarsi khibradeed.