Guddiga Xuquuqda Insaanka ee Itoobiya (EHRC) ayaa magaalada Bishoftu ku qabtay aqoon-isweydaarsi wacyigelineed intii u dhaxaysay 13-kii ilaa 17-kii Luulyo, 2018 T.I. (E.C.), kaas oo ujeeddadiisu ahayd in lagu xoojiyo awooddiisa hay’adeed iyo u-diyaargarowga kormeeridda geeddi-socodka caddaaladda ku-meel-gaarka ah. Waxyaabihii looga hadlay aqoon-isweydaarsiga waxaa ka mid ahaa qabyo-qoraalka qaab-dhismeedka kormeerka ee ay diyaarisay EHRC si loola socdo hirgelinta caddaaladda ku-meel-gaarka ah. Aqoon-isweydaarsigan ayaa waxaa ka qaybgalay khubaro laga soo xulay xafiiska guud iyo xafiisyada laamaha ee EHRC.
Aqoon-isweydaarsiga ayaa lagu muujiyay muhiimadda ay leedahay in la helo kormeer madax-bannaan si loo xaqiijiyo in geeddi-socodka caddaaladda ku-meel-gaarka ah uu noqdo mid udub-dhexaad ka dhigaya dhibbanayaasha, loo dhan yahay, isla markaana waafaqsan halbeegyada xuquuqda insaanka ee caalamiga ah. Arrintan la xiriirta, ka-qaybgalayaashu waxay xuseen in qabyo-qoraalka qaab-dhismeedka kormeerku uu ka caawin doono EHRC inay si dhow ula socoto kalsoonida iyo caddaaladda geeddi-socodka, iyo sidoo kale waafaqsanaantiisa Dastuurka, xeerarka iyo halbeegyada xuquuqda insaanka ee caalamiga ah.
Intii uu aqoon-isweydaarsigu socday, ka-qaybgalayaashu waxay sameeyeen falanqayn iyo doodo ballaaran oo ku saabsan nuxurka Siyaasadda Qaranka ee Caddaaladda Ku-meel-gaarka ah, hawlihii ilaa hadda la qabtay, doorka istiraatiijiyadeed ee EHRC, qabyo-qoraalka qaab-dhismeedka kormeerka, iyo mabaadi’da iyo shuruudaha kormeerka. Intaas waxaa dheer, qaybaha kala duwan ee shaqada ee EHRC ayaa isweydaarsaday khibrado ku saabsan hababkooda kormeerka, hababka warbixinta, cabbiraadaha, iyo tusmooyinka, taas oo gacan ka gaysatay in la sii horumariyo qabyo-qoraalka qaab-dhismeedka kormeerka.
Mar ay aqoon-isweydaarsiga ka hadlaysay, Kalkidan Dereje, oo ah Madaxa Xafiiska Wakiilka Sare (Chief Commissioner) ee EHRC, ayaa carrabka ku adkaysay baahida loo qabo in la xoojiyo doorka EHRC ee dhinaca kormeerka madax-bannaan ee xuquuqda insaanka dhexdiisa geeddi-socodka caddaaladda ku-meel-gaarka ah. Waxay sidoo kale xoojisay in qabyo-qoraalka qaab-dhismeedka kormeerku uu si habboon u muujiyo waajibaadka EHRC, isku daro khibradda iyo aqoonta dhammaan qaybaheeda shaqada, isla markaana uu fududeeyo kormeer iyo warbixin joogto ah, oo caddaymo ku salaysan, inta uu geeddi-socodku socdo.