Guddiga Xuquuqda Insaanka Itoobiya (EHRC) ayaa wada-tashi la yeeshay daneeyayaasha, kaas oo ku saabsanaa ilaalinta sharciga ah ee ay mudan yihiin in la siiyo haweenka xubnaha ka ah xisbiyada siyaasadda, murashaxiinta madax-bannaan, iyo saxafiyiinta inta lagu jiro xilliyada doorashada. Madashan waxaa ka qaybgalay haweenka murashaxiinta xisbiyada siyaasadda, murashaxiinta madax-bannaan, saxafiyiinta, iyo sidoo kale daneeyayaasha ay arrintu khusayso.
Madasha gudaheeda, waxaa lagu soo bandhigay laguna falanqeeyay arrimo la xiriira ilaalinta la siiyay haweenka xilliga doorashooyinka, sida ku cad heshiisyada xuquuqda aadanaha ee caalamiga ah iyo kuwa qaaradda, iyo sidoo kale qaab-dhismeedka sharciga ee qaranka. Waxaa kale oo la gorfeeyay xuquuqda ay haweenku u leeyihiin in ay si siman ragga ugala qaybgalaan arrimaha doorashada iyo maamulka dadweynaha, oo ay ku jiraan aasaasida ama ku biirista xisbi siyaasadeed, ololaha doorashada, bannaanbaxyada nabadeed, shirarka, doodaha, iyo soo jeedinta dhaleecaynta.
Guulaha iyo walaacyada uu guddiga EHRC ku ogaaday dabagalkii uu ku sameeyay doorashooyinkii qaranka ee soo haray iyo kuwii lagu celiyay ee 6-aad ayaa lagu soo bandhigay madasha. Waxaana si xooggan loo carrabka lagu adkeeyay in iyadoo la xoojinayo dhinacyada waxqabadka wanaagsan laga muujiyay, lana xallinayo arrimaha walaaca dhaliyay, in la xaqiijiyo in haweenku ay si siman oo aan takoor lahayn uga qaybgalaan doorashada 7-aad ee qaranka.
Wada-tashiga ayaa lagu muujiyay in caqabadaha ugu waaweyn ee haweenka u diidaya in ay si buuxda uga qaybgalaan arrimaha maamulka dadweynaha ay ka mid yihiin: jiritaanka fikrado qalloocan oo laga aaminsan yahay hoggaaminta haweenka; isku-tiirsanaan la’aanta dhaqaale; daldaloolada dhinacyada diyaar-garowga waxbarashada iyo helitaanka xogta; iyo weerarrada intaraneetka (online) ee ku saleysan tignoolajiyada.
Madaxa Qaybta Jinsiga iyo Isdhexgalka Bulshada ee Guddiga Doorashooyinka Qaranka Itoobiya (NEBE), Kibrealem Nigussie, iyo Khabiirka Arrimaha Sharciga, Yeabsira Teferi, ayaa ka qaybgalayaasha u faahfaahiyay mas’uuliyadda iyo anshaxa laga filayo murashaxiinta xisbiyada siyaasadda, murashaxiinta madax-bannaan, iyo saxafiyiinta xilliga doorashada. Waxay sidoo kale sharxeen isbeddellada dhanka sharciga iyo habraaca ee uu guddigu sameeyay si loo xaqiijiyo ka qaybgalka haweenka, iyo sidoo kale habka uu guddigu u maareeyo dacwooyinka iyo cabashooyinka.
Agaasimaha Waaxda Xuquuqda Madaniga iyo Siyaasadda ee EHRC, Mekdes Amenu, ayaa xustay doorka haweenka ee arrimaha maamulka dadweynaha, iyadoo sheegtay in loo baahan yahay in la abuuro jawi ku habboon oo suuragelinaya in haweenka hoggaamiyeyaasha siyaasadeed, xubnaha xisbiyada, iyo haweenka xirfadlayaasha warbaahinta ay ka qaybgal macno leh ku yeeshaan doorashooyinka iyo fagaarayaasha dadweynaha. Ugu dambeyn, waxay baaq u dirtay dowladda, xisbiyada siyaasadda, warbaahinta, iyo dhammaan daneeyayaasha si ay uga soo baxaan mas’uuliyadda ka saaran xaqiijinta ka-qaybgalka siman ee haweenka ee doorashada 7-aad ee qaranka.