Guddiga Xuquuqda Insaanka ee Itoobiya (EHRC) ayaa magaalada Addis Ababa ku qabtay madal wada-tashi ah taariikhdu markay ahayd Ginbot 4, 2018 T.I. Madashan ayaa ujeeddadeedu ahayd in kor loo qaado wacyiga ku saabsan sidii dadka baahiyaha gaarka ah qaba iyo waayeelka ay u heli lahaayeen adeegyada gaadiidka dadweynaha, in laga doodo caqabadaha jira iyo tallaabooyinka la doonayo in la qaado, iyo in la garto doorka ay ku leeyihiin dhinacyada kala duwan ee arrintan khusayso.
Madasha waxaa ka qayb galay wakiilo iyo mas’uuliyiin ka kala socday Wasaaradda Gaadiidka iyo Lojistikada ee Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Federaalka Itoobiya, Xafiiska Gaadiidka Magaalada Addis Ababa, Hay’adda Maamulka Taraafikada, Shirkadda Adeegga Baska Magaalada, Xafiiska Haweenka, Carruurta iyo Arrimaha Bulshada, iyo sidoo kale Ururada Tagaasiilayda iyo Shirkadda Tarminalka (Terminal Enterprise).
Kulankan wadatashiga ah ayaa si qoto dheer loogu soo bandhigay laguna falanqeeyay caqabadaha iyo arrimaha wanaagsan ee ku aaddan sidii adeegga gaadiidka looga dhigi lahaa mid ay si buuxda u heli karaan dadka baahiyaha gaarka ah qaba iyo waayeelka. Caqabadaha la tilmaamay waxaa ka mid ah in baabuurta bixisa adeegga gaadiidka dadweynaha aysan lahayn qalab u fududeynaya isticmaalka dadka baahiyaha gaarka ah qaba iyo waayeelka, in baabuurta tirada yar ee qalabkaas leh aysan shaqaynayn cilad ama burbur awgeed, la’aanta meelo ammaan ah oo baska laga raaco iyo waddooyinka dadka lugeynaya oo aan habboonayn in la isticmaalo, la’aanta xogaha codka iyo muuqaalka ah ama calaamadaha tilmaanta muhiimka ah, nidaamka mudnaanta iyo taageerada la siinayo dadka baahiyaha gaarka ah qaba iyo waayeelka oo ku xiran keliya niyad-wanaagga shakhsiyaadka, iyo daldaloolo la xiriira hab-dhaqanka iyo aragtida qaldan ee bulshada.
Dhanka kale, in ay jiraan sharciyo, siyaasado iyo habraacyo suuragelinaya in adeegga gaadiidka ay helaan dadka baahiyaha gaarka ah qaba iyo waayeelka, in la diyaarinayo meelo baabuurta la dhigto (baarkin) oo u gaar ah dadka baahiyaha gaarka ah qaba, iyo in diyaarinta siyaasad xaqiijinaysa in baabuurta cusub ee dalka la keenayo ay buuxiyaan shuruudaha helitaanka adeegga ee la aqbali karo ayaa ka mid ah arrimaha togan ee wadatashiga lagaga hadlay. Intaas waxaa dheer, ka qaybgalayaasha wadatashiga waxay sheegeen in hay’adaha ay khusayso ay si wadajir ah uga wada shaqeeyaan sidii adeegga gaadiidka looga dhigi lahaa mid dadka baahiyaha gaarka ah qaba iyo waayeelka ay wada heli karaan.
Madaxa Xafiiska Addis Ababa ee Qaybta Baarista iyo Kormeerka EHRC, Yosef Girma, ayaa ugu baaqay dhinacyada ay khusayso inay diiradda saaraan sidii loo xaqiijin lahaa in dadka baahiyaha gaarka ah qaba iyo waayeelka ay si siman uga faa’iidaystaan adeegyada gaadiidka, isagoo xoojiyay damaanad qaadka helitaanka adeeggaas. Wuxuu sidoo kale soo jeediyay baaq ku wajahan in la dhamaystiro lana dhaqangeliyo siyaasadaha qabyada ah iyo shaqooyinka bilowga ah ee lagu xalinayo caqabadaha ay la kulmaan dadka baahiyaha gaarka ah qaba iyo waayeelka ee ku wajahan waaxda gaadiidka.